Buğday Ununda Protein Oranı Nasıl Okunur?
Un etiketinde 100 gramdaki proteini karşılaştırın, üç unu aynı suyla deneyin ve ekmek, kek ya da kurabiye için uygun olanı seçin.


Buğday unu paketinin beslenme tablosunda, 100 g üründeki protein miktarına bakın. 12 g protein, ağırlıkça yaklaşık %12 demektir. Benzer beyaz unlarda daha yüksek değer genellikle daha güçlü bir glüten ağı kurma potansiyeline işaret eder. Ekmek için bu özellik işinize yarar. Yumuşak kek veya gevrek kurabiyede ise tarifin istediği daha düşük proteinli un iyi bir başlangıçtır. Unun türü, su miktarı ve karıştırma biçimi de sonucu değiştirir.
Etikette aynı ağırlığı karşılaştırın
İki paketi yan yana koyup “100 g için” sütunundaki protein gramlarını okuyun. Değer yalnız porsiyon başına yazılmışsa protein gramını porsiyon ağırlığına bölüp 100 ile çarpın. Örneğin 30 g porsiyonda 4 g protein, yaklaşık %13,3 eder. Porsiyon değeri yuvarlanmış olabilir. Birbirine çok yakın iki un arasında karar verecekseniz üreticinin ayrıntılı ürün bilgisindeki değeri tercih edin. Günlük referans alım yüzdesiyle ağırlık yüzdesini karıştırmayın.
King Arthur Baking kendi serisinde kek unu için %10, çok amaçlı un için %11,7 ve ekmeklik un için %12,7 bildirir. Bunlar aynı üreticinin üç somut örneğidir. Başka bir markada aynı kullanım adları farklı sayılarla karşılaşmanıza yol açabilir. Paket ön yüzünü bir kullanım ipucu, arka yüzdeki sayıyı karşılaştırma noktası olarak okuyun. İçindekilere de bakın. Kabartıcı içeren hazır kek karışımı, benzer protein değerli sade kek ununun yerine aynı ölçüyle kullanılamayabilir.
King Arthur Baking · Protein percentage in flour
Üç unu aynı miktarda suyla karşılaştırın
Üç benzer beyaz unu karşılaştırmak için kâseleri ürün adı ve protein oranıyla işaretleyin. Her birine 40 g un ve oda sıcaklığında 24 g su tartın. Bu, un ağırlığına göre %60 sudur. Karıştırma biçimini sabit tutun. Her kâseyi aynı kaşıkla 30 saniye karıştırıp üzerini örtün, 15 dakika bekletin. Su veya un eklemeden kalıntılara bakın. Kâsede kuru un mu kaldı, karışım kolayca bir araya mı geldi, yoksa yüzeyi çok mu yapışkan?

Her örnekten benzer büyüklükte bir parçayı parmaklarınızla yavaşça çekin. Hangisinin daha uzun süre kopmadan uzadığını ve hangisinin daha çabuk yırtıldığını not edin. Eşit su ve süre farkları görmenize yardım eder, fakat her un için ideal ekmek reçetesini veya glüten gücünü ölçmez. Unun öğütümü ve protein yapısı da gözlemi etkiler. FDA çiğ unu ve hamuru tatmamayı önerir. Örnekleri tadım yapmadan atın, elleri, kâseleri, kaşığı ve tezgâhı sabunlu suyla temizleyin.
USDA ARS · Relationship of Bread Quality to Kernel, Flour, and Dough Properties · FDA · Handling Flour Safely
Ekmek, kek ve kurabiye için başlangıç noktaları
Mayalı somunda hamurun gazı tutabilmesi ve şekillendirmede dağılmaması istenir. Tarif ekmeklik un istiyorsa benzer türde, daha yüksek proteinli bir beyaz unla başlayın. Örneğin 300 g un ve 195 g su kullanan tanıdık bir tarifte yeni una geçerken 10 g suyu ayırın. İlk karışımdan sonra kısa bir dinlenme verin. Kuru bölgeler kalıyorsa ayırdığınız suyu azar azar ekleyin. Hamur hâlâ yapışkansa hemen fazladan un dökmek yerine tarifin katlama ve dinlenme adımlarını tamamlayın.
İnce gözenekli sade kekte tarifin belirttiği kek unu ve unun ıslanmasına yetecek kadar kısa karıştırma iyi bir başlangıçtır. Çok amaçlı una geçerseniz ilk denemede diğer ölçüleri koruyun, dokuyu ancak pişip soğuduktan sonra değerlendirin. Tereyağlı, ağızda dağılan kurabiye için sade ve daha düşük proteinli bir un veya tarifteki çok amaçlı unla başlayın. Çiğ hamur yumuşak görünüyorsa fazladan un eklemeden önce tarifteki soğutmayı uygulayın ve küçük bir deneme grubunu pişirin. Kurabiyenin yayılmasını tereyağının sıcaklığı ve şeker de değiştirir.
Tam buğday ve beyaz unda aynı sayı ne anlatır?
Beslenme tablosu toplam proteini verir. Bu sayının içinde glüten ağına katılan ve katılmayan proteinler vardır. Aynı orandaki iki beyaz un, buğday çeşidi ve protein bileşimi nedeniyle farklı davranabilir. Tam buğday unu, kepek ve ruşeymi de içerdiğinden su tutma ve hamurun uzaması ayrıca değişir. Li ve arkadaşlarının beyaz ve tam buğday unlarıyla yaptığı karşılaştırmada, protein değerleri arasında güçlü ilişki görülse de ekmek hacmini belirleyen özellikler aynı ölçüde örtüşmemiştir.
Beyaz unla iyi sonuç veren 200 g unlu bir ekmekte küçük bir başlangıç denemesi olarak 50 g beyaz un yerine 50 g tam buğday unu kullanın. Suyu önce tarife yakın tutun, hamur dinlendikten sonra hâlâ sert ve dağınıksa azar azar ekleyin. Kullandığınız son suyu ve pişen somunun iç dokusunu not edin. Tam buğday ağırlıklı bir somun istiyorsanız doğrudan o un için yazılmış tarif, su ve dinlenme konusunda daha iyi bir başlangıç sunar.
Li et al. · Comparing white and whole wheat flours
Sonuç beklediğiniz gibi çıkmazsa
Ekmek yassı çıktıysa bir sonraki denemede unu değiştirirken mayalama süresini de rastgele değiştirmeyin. Önce hamurun şekillendirmede ne yaptığını ve mayalanma sırasında nasıl kabardığını not edin. Yapışkanlık tek başına zayıf un göstergesi değildir. Bir sonraki partide un veya su gibi tek bir değişkeni değiştirip aynı pişirme düzenini koruyun. Böylece sonucun alışveriş tercihinizle mi yoksa uygulamayla mı bağlantılı olduğunu daha kolay anlarsınız.
Kek sertse unun proteinini elemeden önce unu tartıp tartmadığınıza ve un eklendikten sonra ne kadar karıştırdığınıza bakın. Kurabiye fazla yayıldıysa hamurun ve tepsinin sıcaklığını kontrol edin. Yüzdeyi paketin üzerine ve sonucu tarif defterinize yazın. Bir dahaki alışverişte önce tarifin kullanım amacını karşılayan ürünleri seçin, sonra benzer unların protein rakamını kıyaslayın. Böylece bir etiket değerini tekrarlanabilir bir mutfak gözlemine bağlarsınız.


İyi Bir Yemek
Gastronomi Araştırmacısı & Yazar
Okur Yorumları & Katkıları
Bu yazıya ilk düşünceyi siz ekleyin
